Karaciğer

vücudun ilaçları işlemesinde hayati rol oynar

HIV ve Karaciğer

Neleri bilmem gerekir?

NELERİ BİLMEM GEREKİR?

HIV-pozitif olup olmamanızdan bağımsız olarak, yaş, yaşam tarzı ve diğer koşullar karaciğerin sağlığı üzerinde etkili olabilir. Ancak, HIV ile yaşayan kişilerin farkında olması gereken, karaciğeri olumsuz etkileyebilen bazı ek faktörler mevcuttur. Bu faktörlerin arasında şunlar yer alır:

  • Tedavi edilmeyen HIV
  • Hekiminizin önerdiği tedavileri eksiksiz uygulamamak
  • Viral hepatit (başta hepatit B veya C olmak üzere) –HIV ile yaşıyorsanız bu hastalıklar daha hızlı ilerleyebilir

Başka neleri bilmem gerekir?

Alkole Bağlı Olmayan Karaciğer Yağlanması (NAFLD), HIV enfeksiyonlu kişilerde gitgide daha yaygın hale gelmektedir. B bazı HIV ilaçlarının uzun süreli kullanımıyla karaciğer yağlanması ilişkilendirilmiştir.

HIV tedavisine ne zaman başlamanız gerektiğini öğrenmek veya aldığınız ilaçların gözden geçirilmesi için hekiminiz ile görüşün. Ayrıca karaciğer ile ilgili rutin kan testi sonuçlarınızla ilgili olarak da danışın.

Karaciğer hastalığı hakkında daha fazla bilgi

KARACİĞER HASTALIĞI HAKKINDA DAHA FAZLA BİLGİ

Karaciğer, vücudunuzun çalışması üzerinde hayati bir role sahiptir ve şunlarda yardımcı olur:

  • Gıdalardan ve içeceklerden alınan besinlerin vücudunuza enerji veren kimyasallara dönüştürülmesi
  • Atıkların vücuttan uzaklaştırılmasıve vücudunuza zarar verebilecek istenmeyen kimyasallardan kanın arındırılması
  • İlaçların işlenmesi

Karaciğer, işlemesi gereken ilaç veya toksin (alkol gibi) miktarı arttıkça zarar görme olasılığı artarİlerleyen yaş ile birlikte Karaciğer işlevlerinde (gıdaların hazmı ve zararlı maddelerin vucuddan uzaklaştırılması gibi) azalma gözlenebilir bu da karaciğer sorunlarına yol açabilir.

Karaciğer, gıdaların hazmı ve istenmeyen kimyasalların temizlenmesi açısından daha az aktif ve etkin hale gelir ve bu da karaciğer sorunlarına yol açabilir.

Karaciğer hastalığı nedir?

Karaciğer hastalığı, karaciğeri etkileyen ve karaciğerin daha az aktif hale gelmesine neden olan çok sayıda sorunu tanımlamak için kullanılan genel bir terimdir. Bu faktörlerin arasında şunlar yer alır:

  • Hepatit A enfeksiyonu - Bu enfeksiyondan korunmanız için bir aşı bulunmaktadır
  • Hepatit B enfeksiyonu - Bu enfeksiyondan korunmanız için bir aşı bulunmaktadır
  • Hepatit C enfeksiyonu - Aşı mevcut değildir, ancak modern tedavilerle enfeksiyonun tedavi edilmesi mümkündür
  • Alkolle ilişkili karaciğer hastalığı - Bu, çok fazla alkol tüketilmesinden kaynaklanır. Tedavi, alkol alımının durdurulmasını gerektirir ve psikolojik destek de önerilebilir
  • Alkole bağlı olmayan karaciğer yağlanması (NAFLD) - Karaciğerde yağ birikmesinden kaynaklanan çeşitli hastalıkların toplu adıdır. NAFLD, fazla kilolu kişilerde veya diyabet hastalarında yaygın olarak görülür ve HIV ile yaşayan kişilerde görülme sıklığı gitgide artmaktadır. Tedavi, sağlıklı beslenmeyi ve sağlıklı bir yaşam tarzını gerektirir
  • Alkole bağlı olmayan steatohepatit (NASH) - NAFLD'nin daha ciddi bir türüdür.
HIV, karaciğer hastalığına neden olabilir mi?

HIV, KARACİĞER HASTALIĞINA NEDEN OLABİLİR Mİ?

HIV ile yaşayan çoğu kişi karaciğeriyle ilgili hiçbir sorun yaşamaz. Ancak, HIV enfeksiyonu pozitif ise ve aynı zamanda özellikle hepatit B veya C enfeksiyonunuz var iseve/veya çok alkol alıyorsanız, karaciğerinizin daha fazla olumsuz etkilenme ve sorunlara daha yatkın olma olasılığı yüksektir.

Risk altında mıyım?

Hekiminiz karaciğer hastalığı gelişme riskini değerlendirebilir:

  • Yaşam tarzı tercihlerinizi gözden geçirerek, aşağıdakiler gibi tercihlerin karaciğeriniz üzerinde istenmeyen olumsuz etkiye neden olup olmadığını tespit edebilir:
    • Fazla alkol tüketimi
    • Steroidler de dahil olmak üzere, damar içi maddeler kullanılması
    • Sağlıksız beslenme
  • Rutin kan testleriyle karaciğerinizin işlevinin değerlendirilmesi
  • Viral hepatit testleri (hepatit B ve C başta olmak üzere)
  • İlaçlarınız ile ilgili değişiklikler

Peki ya zaten karaciğer hastalığıyla yaşıyorsam?

Karaciğer hastalığınız olsa dahi karaciğerinize bakmanın en etkili yollarından biri, sağlıklı bir yaşam tarzını benimsemektir.

Buna şunlar dahildir:

  • Sağlıklı beslenmek
  • Fazla alkol almamak
  • Damar içi maddeler kullanmamak

Aldığınız ilaçlar ile ilgili sorunuz var ise hekiminiz ile görüşün.

Ayrıca hekiminiz de karaciğerinize en iyi şekilde bakmanın yolları konusunda size tavsiyede bulunabilir. Bu, özellikle aynı zamanda hepatit B veya hepatit C ile yaşıyorsanız daha da önemlidir.

Hangi soruları sormalıyım?

HANGİ SORULARI SORMALIYIM?

  • Karaciğerime en iyi şekilde baktığımdan emin olmak için ne yapabilirim?
  • Hangi semptomlar karaciğer hastalığıyla ilişkilidir?
  • HIV ilaçlarım da dahil olmak üzere, ilaçlarımdan herhangi biri karaciğerimi etkileyebilir mi?
  • HIV enfeksiyonumu ve diğer enfeksiyonlarımı yönetmeye yönelik en iyi tedavi hangisidir?
  • Hepatit A ve B aşısı olmalı mıyım?
  • Alkol alımım güvenli bir düzeyde mi?
  • Hem HIV hem de viral hepatit enfeksiyonuna sahip olmanın riskleri nelerdir?

Testler

Her yıl karaciğer fonksiyonu değerlendirmesinden geçmeniz gerekir. Hekiminiz, karaciğer hastalığına yakalanma riski altında olduğunuzu düşünürse karaciğer fonksiyonu testleri yapabilir. ALT/AST, ALP ve bilirubin, hekiminizin kullandığınız ilaçlara bağlı olarak 3-12 ayda bir yapabileceği testlerin adlarıdır.

10

İpucu

Sağlığınızı korumanız için ipuçları

  1. Alkol tüketiminizin azaltmak için hekiminizden yardım isteyin
  2. Yağlı gıdalardan kaçının ve sağlıklı bir kiloda kalın
  3. Prezervatif kullanarak seks sırasında korunun
    Prezervatif kullanılmayan seks, viral hepatit enfeksiyonu kapma olasılığınızı artırır
  1. Steroidler veya keyif verici maddeler kullanıyorsanız bu durumu hekiminize bildirin
    Ve bu maddeleri azaltmak veya bırakmak için yardım isteyin
  2. Hekiminize karaciğer kan testi sonuçlarınız konusunda danışın
  3. Hepatit A ve B aşısı olun
  4. Hepatit A, B ve C için test yaptırın
  1. Hekiminizle konuşun
    Karaciğerinizi olumsuz etkileyebileceğinden, aldığınız takviyeleri veya diğer ilaçları hekiminizle paylaşın
  2. Hekiminize sorular sorun
    HIV de dahil olmak üzere, aldığınız tüm ilaçların karaciğerinizi nasıl etkilediğini sorun
  3. Sağlığınızı izlemenize yardımcı olabilecek mobil uygulamaları indirin
    Örneğin karaciğer testi sonuçlarınızı kaydeden veya alkolü bırakmanıza destek olan uygulamalar